Zamirler Konu Anlatımı (6. Sınıf)

106
6-sinif-zamirler


Zamir (Adıl): İsmin yerini tutan sözcüklere zamir (adıl) denir.

Mevlüt, iki gün önce Isparta”ya gitti. Mevlüt, isim.

O, iki gün önce tatil Isparta”ya gitti. O, ismin yerini tutan sözcük yani zamir.

Zamirler, isim tamlamalarında tamlayan da tamlanan da olabilir.

Onun
Tamlayan

başarısı.
Tamlanan

Öğrencilerden
Tamlayan

birçoğu.
Tamlanan

Zamirler, isim çekim eklerini alabilir.

Onun
Çekim eki 

arabası güzelmiş.

Şuna
Çekim eki 

bir göz atalım.

Zamirler iki ana başlıkta ele alınır:

A. Sözcük Hâlindeki Zamirler

1. Kişi (Şahıs) Zamirleri

  • Kişi isimlerinin yerini tutan zamirlerdir.
  •  İsim çekim eklerini alabilirler.

Kişi Zamirleri

Ben Biz
Sen Siz
O Onlar

Ben bugün oraya gideceğim.  

Biz yarın kütüphaneye gideceğiz.

Sana her şeyi anlatacağım.  

Annemlere siz de gelin.

Onu herkes tanır.   

Onlarla beraber sinemaya gittik.

  • Ben ve sen şahıs zamirleri, yönelme hâl eki olan “-e”yi alınca sözcük değişime uğrar.

Ben + e Bana
Sen + e Sana

Uyarı:

“Kendi” sözcüğü dönüşlülük zamiridir ancak kişi zamiri olarak değerlendirilir.

Bu ödevi kendim yaptım.

2. İşaret Zamirleri

  • İsimlerin yerini işaret yoluyla tutan zamirlerdir.

İşaret Zamirleri

Bu Bunlar
Şu Şunlar
O Onlar

Bunları dolabın alt tarafına bırakın.

Bana şunları verir misin?

  • “Orası, burası, şurası, öteki, beriki, öbürü vb.” sözcükler de işaret zamiri olarak kullanılabilir.

Masadaki şu kitabı değil ötekini bana verir misin?              

Uyarı:

“O” ve “onlar” sözcükleri, insan dışındaki varlık ya da kavramları karşıladığı zaman işaret zamiri; insanları karşılıyorsa şahıs zamir olur.

O , çok iyi bir insandır.  Kişi zamiri

O , bana arkadaşımdan hediye.  İşaret zamiri

Onlar , yarın bize gelecek.  Kişi zamiri

Onlar , çekmeceye yerleştirilecek. İşaret zamiri

3. Belgisiz Zamirler

  • İsimleri kesin olarak belirtmeyen, belli belirsiz bir şekilde temsil eden zamirlerdir.
  • “Başkası, hepimiz, birkaçı, hiçbiri, bazıları, kimileri, birileri, şey, hiç kimse vb.” sözcükler belirsizlik ifade eden zamirlerdir.

Bazıları geçen hafta yola çıktı.

Müzeye birçoğu gidecek.

4. Soru Zamirleri

  • İsimlerin yerini soru yoluyla tutan zamirlerdir.

Manavdan ne alayım?

Telefonla konuştuğun kim?

Onlar  nereden gelecek?

Hangisini bana vereceksin?

Uyarı:

Soru bildiren sözcük, isme soruluyor ve ismi etkiliyorsa soru sıfatı; ismin yerini tutuyorsa soru zamiri olur.

Hangi çanta senin?  Soru sıfatı

Hangisi senin?  Soru zamiri

B. Ek Hâlindeki Zamirler

1. İyelik (Sahiplik) Zamiri

  • Getirildiği ismin kime ait olduğunu bildiren zamirlerdir.

Kitabım Kimin kitabı? -Benim 

Kitabın Kimin kitabı? -Senin  

Kitabı Kimin kitabı? -Onun  

Kitabımız Kimin kitabı? -Bizim

Kitabınız Kimin kitabı? -Sizin

Kitapları Kimin kitapları? -Onların

Uyarı:

Belirtme hâl eki “-i” ile iyelik eki olan “-i” birbirine karıştırılmamalıdır. “-i” eki alan sözcüğün başına onun sözcüğü getirdiğimizde anlamlı oluyorsa o ek, iyelik ekidir; anlamsız oluyorsa belirtme hâl ekidir.

(Onun) Evi hemen temizledik .  Anlamsız oldu, o halde “-i”, belirtme hâl eki

(Onun) evi çok güzeldi.   Anlamlı oldu, o halde “-i”, iyelik ekidir.

2. İlgi Zamiri

  • İsmin yerini tutan “-ki” eki ilgi zamiridir.

Benim defterim seninkinden güzel. “-ki” eki defter sözcüğünün yerini tuttuğu için zamirdir.

Uyarı:

“ki” zamiri, bağlaç olan “ki” ve sıfat yapan “-ki” ile karıştırılmamalıdır.

Elindeki kalem Sıfat yapan “-ki”.

Duydum ki unutmuşsun . Bağlaç olan “ki”.