Parçada Anlam Etkinlikleri (7. Sınıf)

204
7-sinif-parcada-anlam-etkinlik

Etkinlik 1 – Başlık

Okul öncesi dönem diye tanımladığımız altı yaş altındaki dönemde çocuk, on bir aylıktan itibaren nesneleri tanıyarak çevresindekileri karşılaştırabilmektedir. Bu dönemde çocuk kitaplarında yer alan görsel metinlerin çokluğu, çocuğun nesneleri ve kavramları anlamlandırmasında önemlidir. Çağımız görsellik konusunda oldukça zengindir. Çocukların ileride de iyi bir görsel okuryazar olmaları gerekir. Çocuk kitaplarında görselliğin olmasının bir nedeni de budur.
Yukarıdaki parçaya en uygun başlığı işaretleyiniz.

Çocuk ve Kitaplar

Çocuk Kitapları ve Görsellik

Okul Öncesi Dönem ve Özellikleri

Çocukların Dünyası


Etkinlik 2 – Başlık

Türk edebiyatına, bugünkü anlamda gazete ve dergilerin girişi Tanzimat Dönemi Türk edebiyatı ile birliktedir. Çocuk dergiciliğinin en gelişmiş olduğu dönem ise 1970’li yıllardan sonradır. Dergi, her şeyden evvel çocukta merak duygusunu geliştirir. Bir sonraki sayıyı merakla bekleyen çocuk aynı zamanda farklı yazarları da tanıma imkânı bulur. Çocuk, dergiyle hem farklı yazarlar tanır hem de farklı türler tanır. Nitelikli bir dergide gezi yazısı, deneme, sohbet, fıkra, hikâye gibi türlere ait yazılar bulabilirsiniz.
Yukarıdaki metnin başlığı aşağıdakilerden hangisi olmalıdır? İşaretleyiniz.

Çocuk Dergileri

Dergi Yazarlığı

Dergilerin İlk Çıkışı

Dergilerin Edebiyattaki Yeri


Etkinlik 3 – Konu

Bilgisayarlar verileri depolar ve komut verildiğinde bu verileri işleyebilir. Bilgisayarın nasıl çalıştığını anlamak için iki kavramı bilmemiz gerekir: donanım ve yazılım. Donanım, bilgisayarın çalışmasını sağlayan elektronik bileşenlerdir. Yazılımlar da verilerin bilgisayara aktarılmasını ya da işlenmesini sağlayan özel komutlardır. Oynadığımız bilgisayar oyunları, yazı yazmamız ya da elektronik posta gönderebilmemiz hep bu yazılımlar sayesinde gerçekleşir.
Yukarıdaki parçanın konusu nedir? İşaretleyiniz.

Yazılım ve donanımın ne işe yaradığı

Bilgisayarların nasıl veri depoladığı

Oynadığımız bilgisayar oyunlarının çalışması

Verilerin bilgisayarda nasıl işlendiği


Etkinlik 4 – Konu

Yaptığım gözlemler sonucu geri dönüşüme toplumun bir kısmı tarafından önem verilmediğini gördüm. Bazı insanlar geri dönüşüme atılması gereken atıkları normal çöpe atıyor ve bu yüzden de israf ediyorlar. Hâlbuki o atıkları ayırmak onlara bir şey kaybettirmez, aksine tüm dünyaya çok şey kazandırır. Bir diğer dikkatsizlik yapılan konuysa atıkların yanlış yere atılmasıdır. Örneğin, karton bardakta bir şey içen biri, bu bardağı içerisindeki plastik kaşıkla birlikte kâğıt bölümüne atıyor. Günümüzde bu atıklar ayrıştırılabilse de onları ayırmak için daha fazla enerji tüketiliyor.
Bu paragrafta üzerinde durulan konu aşağıdakilerden hangisidir? İşaretleyiniz.

Geri dönüşüm için çok fazla enerji harcandığı.

Geri dönüşüme gereken önemin verilmediği

Bazı insanların çok duyarsız olduğu.

Atıkların yanlış yerlere atılması.




Etkinlik 5 – Ana Fikir (Ana Düşünce)

Çin Bambu ağacı şöyle yetiştirir: Önce ağacın tohumu ekilir, sulanır ve gübrelenir. Birinci yıl tohumda herhangi bir değişiklik olmaz. Tohum yeniden sulanıp gübrelenir. Bambu ağacı ikinci yılda da toprağın dışına filiz vermez. Üçüncü ve dördüncü yıllarda her yıl yapılan işlem tekrar edilerek bambu tohumu sulanır ve gübrelenir. Fakat inatçı tohum bu yılda da filiz vermez. Çinliler büyük bir sabırla beşinci yılda da bambuya su ve gübre vermeye devam ederler. Ve nihayet beşinci yılın sonlarına doğru bambu yeşermeye başlar ve altı hafta gibi kısa bir sürede yaklaşık 27 metre boyuna ulaşır. Akla gelen ilk soru şudur: Çin bambu ağacı 27 metre boyuna altı hafta da mı Yoksa beş yılda mı ulaşmıştır? Bu sorunun cevabı tabii ki beş yıldır.
Bu parçada asıl vurgulanmak istenen düşünce, aşağıdakilerden hangisidir? İşaretleyiniz.

Her şeyin bir vakti vardır, zamanı gelince ortaya çıkacaktır.

Bazen beklediğimiz ve istediğimiz şeyler bir anda gerçekleşmez.

Büyük bir sabırla ve ısrarla çalışmak bizi sonuca ulaştırır.

Beklenmedik anlarda beklenmedik sonuçlarla karşılaşabiliriz.


Etkinlik 6 – Yardımcı Fikir (Yardımcı Düşünce)

Ankara’nın sembollerinden biri tiftik keçisidir. Tüyleri tarihten gelen bir üne sahiptir. Tüyleri hem yumuşak hem de beyazdır. Ne yazık ki son yıllarda ekonomik değeri azalmaktadır. Son on beş yılda tiftik tüketimi büyük bir hızla düşmüştür. Tiftik ürünlerinin yerini petrol ürünleri aldığı için tiftik üreticileri gittikçe azalmaktadır.
Bu parçada tiftik keçisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir? İşaretleyiniz.

Tüylerinin özelliklerine

Tiftik keçisi üretiminin azalma nedenlerine

Ekonomik değerinin azaldığına

Tiftiğin kalitesinin düştüğüne


Etkinlik 7 – Soru – Cevap

Büyümek, tıpkı diğer canlılar gibi insanların gelişiminde de doğal bir süreç. Bu süreç bedenimizi oluşturan hücrelerin bölünerek çoğalması sayesinde gerçekleşiyor. Kemiklerimizdeki hücreler bölünerek çoğaldıkça boyları uzuyor ve kalınlaşıyor, kaslarımız gelişiyor. Bu da boyumuzun uzaması, kilomuzun artması, el ve ayaklarımızın büyümesi gibi zaman içinde kolayca gözlenebilen değişikliklere neden oluyor.
Bu parça, aşağıdaki sorulardan hangisine karşılık söylenmiştir? İşaretleyiniz.

Büyüme doğal bir süreç mi?

Nasıl büyüyoruz?

Kemiklerimiz nasıl büyür?

Hücrelerimiz de büyür mü?


Etkinlik 8 – Soru – Cevap

Beşinci sınıfa gidiyorum. Birinci sınıfın ikinci dönemi yani okumayı söker sökmez kitap okumaya başladım. “Gülücük” ilk okuduğum kitaptı. Şimdiye kadar kırkın üzerinde kitap okumuşumdur.
Aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı yukarıdaki paragrafta yoktur? İşaretleyiniz.

Kitap okumaya ne zaman başladınız?

İlk okuduğunuz kitap hangisidir?

En sevdiğiniz kitap hangisidir?

Beşinci sınıfa kadar yaklaşık kaç kitap okudunuz?


Etkinlik 9 – Düşünceyi Geliştirme Yolları

Dünya dışında insanların ayak bastığı tek gök cismi Ay’dır. Kalın bir toz tabakasıyla kaplı sessiz bir yerdir. Bu tozun üzerinde 1969’da ilk defa Ay’a inen astronotların ayak izleri vardır. Dünya’da olsa ayak izleri yağmur ve rüzgârın etkisiyle hemen kaybolurdu ama Ay’da ne nehir ne yağmur ne de rüzgâr olduğundan hiçbir şey ayak izlerini silemez. Ay’ın çevresinde Dünya’daki gibi göğün mavi görünmesine neden olan bir hava tabakası yoktur.
Bu parçada aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarının hangisinden yararlanılmıştır? İşaretleyiniz.

Tanımlama

Karşılaştırma

Sayısal verilerden yararlanma

Tanık gösterme




Etkinlik 10 – Düşünceyi Geliştirme Yolları

Kuzey Kutup Bölgesi’ndeki Kuzey Buz Denizi’nin bir bölümünü kaplayan buz örtüsünün, 2007 yılında rekor denecek ölçüde küçüldüğü anlaşıldı. Her yıl kış aylarında Kuzey Kutup Bölgesi’nde geniş bir buz örtüsü oluşuyor. Yazınsa bir bölümü eridiği için buz örtüsünde küçülme görülüyor. 1979 yılından bu yana buzların yayıldığı alanın her yaz ortalama 11,4 oranında küçülmekte olduğu gözlenmiş.
Yukarıdaki metinde düşünceyi geliştirme yollarından hangisine başvurulmuştur? İşaretleyiniz.

Tanımlama

Örnekleme

Sayısal verilerden yararlanma

Tanık gösterme


Etkinlik 11 – Anlatım Biçimleri

Gözün retinası, ışığı yatay düzlemde 180 derece, düşeyde ise 137 derecelik bir açıdan görebiliyor. 180 derece üzerindeki açıları algılayabilmek için baş ile vücudun kendi ekseni etrafında dönmesi ve görsel iletiyi beyne ulaştırması gerekir. Beyin, bu şekilde gelen iletileri birer yapboz parçası gibi alır ve üç boyutlu bir fotoğrafa dönüştürür.
Yukarıdaki paragrafın anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir? İşaretleyiniz.

Tartışma

Öyküleme

Açıklama

Betimleme


Etkinlik 12 – Anlatım Biçimleri

Renkli camların arasından süzülen sabahın ilk ışıkları, taş kubbe tavanı parçalıyordu. Işık; durgun temiz sudan yuvarlak havuzdan, onu çevreleyen zarif kumtaşı kemerlere yansıyordu. Cam kabarcıklarıyla dikdörtgen ve yuvarlak bakır kubbelerin süslediği, altın hilallerle taçlandırılmış, kare biçimindeki bu bina inşa edildiğinden bu yana yaklaşık 500 yıl geçmişti.
Yukarıdaki paragrafın anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir? İşaretleyiniz.

Tartışma

Öyküleme

Açıklama

Betimleme


Etkinlik 13 – Metindeki Hikâye Unsurları

Münevver teyze yakın komşumuzdu. Münevver teyze o cıngıl mıngıl penceresinde postacının yolunu gözler, postacı köşeden görününce de başlardı:
– Postacı evladım! Bana mektup var mı? Postacı ağzının içinde yuvarladığı sözcüklerle yanıtlardı Münevver teyzeyi:

-Mımmmnın.
Anneme sordum bir gün, postacı niye böyle yapıyor diye.
– Kimi kimsesi yok ki oğlum. Kimden gelecek ona mektup? Ne yapsın postacı, usanıyor her gün!
Kendi kendime söz verdim. Okumayı yazmayı bir öğreneyim, ona ben yazacağım bir mektup. Herkes sevdiğinden mektup beklerdi. Bizim mahallenin postacısı her zaman yoğundu galiba bizim mahallenin sevenleri çoktu yalnız Münevver teyzenin kimsesi yoktu.
Yukarıdaki hikâyede hikâye unsurlarından hangisi yoktur?

Olay

Yer

Zaman

Kahramanlar


Etkinlik 14 – Anlatıcı Türleri

Bir başka uçağın sesi gelmeye başladı. Bizim ada, uçakların geçtiği bir yol güzergâhı olmalı ki hep ya üstümden ya solumdan geçip gidiyorlar. Karga sesleri geliyor şimdi de vakti ile adaya, bu zamanda kuşlar uğrardı. Cıvıl cıvıl öterlerdi. Küme küme bir ağaçtan ötekine konarlardı. İki senedir gelmiyorlar.
Yukarıdaki metnin anlatımında hangi anlatıcı türü kullanılmıştır? İşaretleyiniz.

Birinci Kişi Ağzıyla Anlatım

Üçüncü Kişi Ağzıyla Anlatım




Etkinlik 15 – Paragrafta Yapı

Hiçbir canlı, spor olsun, eğlence, oyun olsun diye belli bir hareketi yapmaz. II Herhangi bir davranış ya canlının temel veya ikincil amaçlarını gerçekleştirmeye ya da bunlara ulaşmaya yöneliktir. III Doğada kendi istekleri doğrultusunda hareket edemeyen pek çok küçük hayvan vardır. IV Neredeyse mikroskobik denebilecek bu canlılar en hafif esintide ve özellikle ısınan havanın yukarı yükselmesiyle oluşan akımlarla gökyüzüne çıkar.
Bu parça iki paragrafa ayrılmak istenirse numaralandırılmış cümlelerden hangisi ikinci paragrafın ilk cümlesi olur?

I

II

III

IV


Etkinlik 16 – Paragrafta Yapı

(I)İklim, bir bölgede uzun zaman boyunca görülen hava koşullarının ortalamasıdır.
(II)Bu ölçümler, hava durumu tahminlerinin yanı sıra iklim araştırmalarında da kullanılır.
(III)Hava durumu istasyonlarında sıcaklık, nem, rüzgârın hızı ve yağış miktarı ölçümleri gibi ölçümler yapılır.
(IV)Bilim insanları, bu verilerin kayıtlarını karşılaştırarak da iklimleri incelerler.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden anlamlı bir paragraf oluşturulmak istenirse sıralama nasıl olmalıdır? Aşağıdaki kutucuğa yazınız.

III – II – IV – I