Parçada Anlam Etkinlikleri (5. Sınıf)

148
5-sinif-parcada-anlam-etkinlik

Etkinlik 1 – Başlık

Kuşlar gagalarını yalnızca beslenme amacı ile kullanmazlar. Temizlenme, avlanma, yiyecek arama, nesneleri beceriyle kullanma, yavrularını besleme gibi işlerde de gagalarını kullanırlar. Kuşarın gaga yapısı çoğunlukla serttir. Böylece sert kabuklu yiyecekleri rahatlıkla tüketebilirler. Kuşların gaga yapıları birbirinden farklıdır. Leylekler uzun gagalı, pelikanlar kaygan gagalı, sinek kuşları ince gagalıdır. Akbaba, baykuş gibi yırtıcı kuşların gagası ise güçlü ve kalındır.
Yukarıdaki parçaya en uygun başlığı işaretleyiniz.

Kuşların Beslenme Şekilleri
Yırtıcı Kuşlar
Kuşların Vücut Yapıları
Kuşların Gagaları



Etkinlik 2 – Başlık

Penguenlerin paytak yürüyüşü ilk bakışta hepimize komik ve sevimli gelebilir. Aslında bu şekilde yürümeleri penguenlerin yaşamı için büyük öneme sahiptir. Penguenlerin kısa bacakları ve büyük ayakları vardır. Bundan dolayı yürümeleri zorlaşır. Paytak şekilde yürüdükleri için vücutları fazla enerji harcamaz. Dondurucu Antartika soğuğunda bazen 100 kilometreye yakın yol yürümek zorunda kalan bu hayvanlar için enerjilerini tutumlu kullanmak oldukça önemlidir. Düşük enerji harcayarak paytak yürümeleri sayesinde zor şartlarda hayatta kalabiliyorlar.
Yukarıdaki metnin başlığı aşağıdakilerden hangisi olmalıdır? İşaretleyiniz.

Penguenlerin Yürüyüşü
Penguenlerin Yaşam Alanları
Hızlı Yürüme Teknikleri
Antarktika ve İklim Şartları

Etkinlik 3 – Konu

Hititlere ve Asurlara ait kabartmalarda gitara benzeyen telli çalgılara rastlanmaktadır. Bazı araştırmacılara göre ise gitarın ilk örneklerinin İspanya’da görüldüğü söylenir. Görünüşü ve telleri farklı olan eski gitarın günümüzdeki halini alması 1700’lü yıllara dayanır. Bu yıllarda tel sayısı altıya çıkarıldı ve akort yapılmaya başlandı. 1920 yılında elektro gitar doğdu. Gitar çeşitleri artmaya başladı. Günümüzde tel sayısına ve çıkardığı ses özelliklerine göre farklı türde gitarlar müzik dünyasına katkı sağlamaya devam etmektedir.
Yukarıdaki parçanın konusu nedir? İşaretleyiniz.

Gitar ve tarihçesi
Elektrogitarın özellikleri
Gitarın Yapımında Kullanılan Ağaçlar
Türk Müziğinde Gitarın Yeri



Etkinlik 4 – Konu

Kelebekler yumurtalarını bir yaprağın üzerine bırakırlar. Yumurtaların büyüklüğü yaklaşık toplu iğne başı kadardır. Birkaç gün içinde yumurtadan çıkan tırtıllar yaprak yiyerek sürekli büyürler. Yaklaşık 14 gün sonra tırtıllar pupa dönemine geçiş yaparlar. Kendilerini bir yaprağın sapına baş aşağı asarak “koza” denen bir kabuk oluştururlar. Yaklaşık bir hafta bu kabuğun içinde yaşarlar. Bir haftanın sonunda kozadan çıkan yeni kelebek yaşam döngüsünü tamamlamıştır.
Bu paragrafta üzerinde durulan konu aşağıdakilerden hangisidir? İşaretleyiniz

Kelebeklerin ömrü
Kelebeğin yaşam döngüsü
Tırtılların vücut ağırlıkları
Doğadaki kelebek türleri

Etkinlik 5 – Ana Fikir (Ana Düşünce)

Gürültülü ortamlara bulunan insanlar daha sakin yaşam süren insanlara oranla daha sık sağlık sorunu yaşarlar. Kaygı , depresyon, zihinsel işlevlerde bozulma gibi olumsuz etkilerin gürültülü ortamlarda yaşayan insanlarda daha sık görüldüğü kanıtlanmıştır. Yapılan bir araştırmada aynı iş yerindeki insanlara bir ay boyunca daha gürültülü bir ortam sunulmuştur. Ay sonunda iş yerinde çalışanların veriminin düştüğü gözlenmiştir. Görüyoruz ki gürültü hem sağlığımızı hem de çalışma hayatımızı olumsuz etkileyebiliyor.
Bu parçada asıl vurgulanmak istenen düşünce, aşağıdakilerden hangisidir?

Gürültü kulak sağlığımıza zarar verir.
Okullarda öğrenciler sessiz olmalıdır.
Gürültü, insan hayatını ve sağlığını olumsuz etkiler.
Kısık sesle konuşmak anlamayı zorlaştırır.

Etkinlik 6 – Ana Fikir (Ana Düşünce)

Dünyaya yeni gelen bir bebeğin tek başına yaşamayı öğrenmesi mümkün mü sizce? Neredeyse tüm uzmanlar hayattaki tüm engelleri aşabileceğimizi söyler. Bu görüşe katılmıyorum. Bir insan yaşamındaki engelleri aşmak için başkalarının yardımına ihtiyaç duyar. Örneğin pilot olma hayali kuran bir çocuk, gerekli eğitimleri almadan bunu nasıl başarabilir ki? Everest tepesine tırmanmak isteyen bir dağcının bunu tek başına denemesi hayatını kaybetmesine neden olabilir.
Yukarıdaki paragrafın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?.

Engelli insanlar için yaşam çok zordur.
Bebekler doğru beslenirse erkenden yürür.
Hayatımızdaki engelleri aşmak zorundayız
Başarılı olmak için başkalarının yardımına ihtiyaç duyarız.

Etkinlik 7 – Soru – Cevap

Herkesin dinlenmeye ihtiyacı vardır. Yeterince dinlenemeyen bireyler iş hayatında ya da eğitimde başarılı olamazlar. İşte tatil bunun için vardır. Öğrenci, öğretmen, ya da iş hayatındaki diğer meslekler çalışmanın yorgunluğunu tatilde atmalıdır. Zihni dinç bir şekilde çalışmalarına kaldığı yerden devam edebilmeliler. Tatilde gerçekten dinlenirsek zihnimiz yenilenmiş olur. Tatil günlerini zaman kaybı olarak görmemeliyiz. Boş gün olarak da görmemeliyiz. Tatilleri, ihtiyaç duyduğumuz zaman dilimi olarak kabullenmeliyiz.
Bu parça, aşağıdaki sorulardan hangisine karşılık söylenmiştir?

Tatilde nereye gitmeliyiz?
Tatil yapmak niçin gereklidir?
Tatil neden çok sevilir?
Kimler tatil yapamaz?



Etkinlik 8 – Soru – Cevap

Su mercimekleri dünyanın en küçük bitkileridir. Bu çiçekler sürekli suyun üzerinde durur. Bazı doğaseverler bu bitkiye “yüzen çiçekler” adını da vermiştir. Bu bitkinin yerde kökleri yoktur. Suyun içine salınan saça benzeyen kökleri vardır. Bu bitkinin doğadaki görevi suyu temizlemektir. Sudaki atık maddeleri emerek suyun temizlenmesini sağlarlar.
Bu metinde “su mercimekleri” le ilgili aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı yoktur? İşaretleyiniz.

Su mercimekleri nerede yaşar?
Su mercimeklerinin doğadaki görevi nedir?
Su mercimeklerinin boyu kaç santimetredir?
Su mercimekleri suyu nasıl temizliyor?

Etkinlik 9 – Ana Duygu (Tema)

Herkesin elinde kıymetli bir anahtar
Sevgidir o, cihanda her kapıyı açar
Kıskanma, göster içindeki sevgiyi
Güçlüklerin üstesinden böyle gelmeli

Aşağıdakilerden hangisi bu şiirde anlatılanları en iyi ifade eder? İşaretleyiniz.

Dünyada barış istiyorsan iyilik yapmalısın
Sevgi ile her zorluğun üstesinden gelinebilir
Aile sevgisinin çocuklar için önemi
Kıskançlık duygusu sevgiyi öldürür

Etkinlik 10 – Ana Duygu (Tema)

Dost, arkadaş güzeldir
Mutlaka edinmeli.
Ama unutma en kıymetlisi
Ailedir ekmek, su gibi.
Sana en yakın, canından candır.
Senin için ailen en kıymetli olandır.
Aile dediğin eşsiz bir hazinedir.

Sevgisi bitmeyen okyanus gibidir.

Bu şiire hâkim olan duygu aşağıdakilerden hangisidir? İşaretleyiniz.

Dost sevgisi
Komşu sevgisi
Aile sevgisi
Yurt sevgisi

Etkinlik 11 – Ana Duygu (Tema)

Ay geçti, yıl geçti
Sonunda uzak yol bitti.
Gurbet sonu köyüme döndüm
Kara Taş’ın suyunu içince
İçimdeki yangını söndürdüm
Şu yeşil tepeler, mis gibi toprak
Tüttü burnumda çınardaki her yaprak
Köyümün havası başkadır
Ekmeği suyu baldır.

Bu şiirin teması aşağıdakilerden hangisidir? İşaretleyiniz.

Sevinç
Kararsızlık
Hasret
Ümitsizlik

Etkinlik 12 – Hikâye Unsurları

Yağmurlu bir gündü. Hüsnü dayı penceresinin önünde gazetesini okuyordu. Şiddetli bir gök gürültüsünün ardından evde elektrikler kesilmişti. Hüsnü dayının eşi korkuyla odaya geldi. İkisinin de burnuna yanık kokusu gelmişti. Hüsnü dayı yerinden fırladı. Yangını büyümeden söndürdü.
Yukarıdaki hikâyenin unsurlarına aşağıdaki ilgili alana yazınız.

Olay:
Evde yangın çıkması

Yer:
Hüsnü dayının evi

Kişiler:
Hüsnü dayı ve eşi

Zaman:
Yağmurlu bir gün


Etkinlik 13 – Anlatıcı Türleri

Kendini beğenmiş bir tavşan varmış. Kaplumbağa yarış yapmak için tavşana haber yollamış. Ertesi gün yarış alanına gelmişler. Tavşan, kaplumbağayı küçümsemiş. Kendine o kadar güvenmiş ki “Şu ağacın altına dinleneyim. Ne de olsa kaplumbağa beni geçemez.” demiş. Bu arada kaplumbağa bitişe yaklaşmış. Tavşan uyandığında kaplumbağa yarışı bitirmiş. Bu olay tavşana ders olmuş. Başkalarını küçük görmemeyi öğrenmiş.
Yukarıdaki metnin anlatımında hangi anlatıcı türü kullanılmıştır? İşaretleyiniz.

Birinci Kişi Ağzıyla Anlatım
Üçüncü Kişi Ağzıyla Anlatım



Etkinlik 14 – Anlatıcı Türleri

Yağmurlu havaları seviyorum. Özellikle pencereden yağmuru seyrederken çayımı yudumlamaya bayılırım. Hava yine karardı. Sanırım birazdan yağmur yağacak. Canım yağmurda yürümek istedi. Hemen şemsiyemi aldım. Yağmur yavaştan başladı bile. Su birikintilerine basarak yürüyorum. İnsanlar yağmurdan koşarak kaçıyor. Yağmur canlarını acıtıyor sanki. Olsun, ben bu anın tadını çıkarıyorum. Yağmuru seviyorum.
Yukarıdaki metnin anlatımında hangi anlatıcı türü kullanılmıştır? İşaretleyiniz.

Birinci Kişi Ağzıyla Anlatım
Üçüncü Kişi Ağzıyla Anlatım

Etkinlik 15 – Anlatıcı Türleri

Babam gün doğar doğmaz hemen işe koyuldu. Becerikli ve zeki bir adamdı. Üstelik çok planlı çalışırdı. Kâğıda çizdiği kulübeyi kontrol etti. Tahtaları ölçtü, kesti. Ona baktığımı fark edince yanına çağırdı. Benimle çalışmaktan keyif aldığını çok belli ediyordu. Şakalar, komiklikler… Kendi anlatıyor, en çok da kendi gülüyordu. Bu arada çalışmayı da ihmal etmiyordu. Kulübe öğleden önce bitti. Babam harika biridir.
Yukarıdaki metnin birinci kişi ağzıyla anlatıldığını anlamamıza yardımcı olan sözcükler hangileridir? İşaretleyiniz.

babam
koyuldu
fark edince
baktığımı
gülüyordu
benimle
bitti

Etkinlik 16 – Anlatıcı Türleri

Kerem bu sabah hasta uyandı. Vücudu ateşin etkisiyle titriyordu. Öksürükten konuşamıyordu neredeyse. Annesi Kerem’in yatağına geldi. Alnını eller ellemez hemen yorganı açtı.” Ateşini düşürmeliyiz.” dedi. O anda Kerem ağlamaya başladı. Evdeki herkes uyandı. Kerem’in hastalıktan ağladığını düşündüler. Hemen sirkeli su ile Kerem’in vücudunu sildiler. Kerem biraz rahatlayınca “Doktordan korkuyorum.” dedi. Annesi Kerem’e sarıldı. Onu sakinleştirmeyi başardı.
Yukarıdaki metnin anlatımında hangi anlatıcı türü kullanılmıştır? İşaretleyiniz.

Birinci Kişi Ağzıyla Anlatım
Üçüncü Kişi Ağzıyla Anlatım