Metin Türleri Konu Anlatımı (7. Sınıf)

89
7-sinif-metin-turleri

1. Söyleşi (Sohbet):

Kişisel görüşlerin ve düşüncelerin, okuyucuyla konuşuyormuş gibi samimi bir şekilde yazıldığı yazılardır.

  • Üslup, oldukça samimidir.
  • İlgi çeken konular ele alınır.
  • Okuyucuya soru sorularak karşılıklı konuşma havasına girilir.
  • Yazar, anlattıklarını kanıtlamak zorunda değildir.
2. Hikâye (Öykü):

Yaşanmış ya da yaşanabilir olayların anlatıldığı kısa yazı türüdür.

  • Yaşanmış ya da yaşanması mümkün olaylar ele alınır.
  • Olay örgüsü, şahıs kadrosu, yer ve zaman unsurları belirtilir.
  • Kısa soluklu eserlerdir.
  • Karakter sayısı azdır.
  • Serim (giriş), düğüm (gelişme) ve çözüm (sonuç) bölümlerinden oluşur.


3. Masal:

Hayali karakterlerin yer aldığı olağanüstü olayları, yer ve zaman unsurlarını belirtmeden anlatan bir türdür. Masalların başlıca özellikleri şunlardır:

  • Genellikle tekerleme ile başlar.
  • Her zaman iyiler kazanır, kötüler kaybeder.
  • Eğiticilik ve öğreticilik esastır.
  • Yer ve zaman unsurları belirsizdir.
  • Masallardaki olayların gerçekle bir ilgisi yoktur.
  • Olağanüstü özelliklere sahip kahramanlara yer verilir.
  • Evrensel konular ele alınır.
4. Fabl:

İnsan dışındaki varlıklara, insanlara ait özellikler verilerek onların başından geçen olayların anlatıldığı, sonunda ders verme amacı güden kısa yazılardır. Fablların başlıca özellikleri şunlardır:

  • Kahramanları genellikle hayvanlar ve bitkilerdir.
  • Ders vermek amacıyla yazılır.
  • Evrensel konular ele alınır.
5. Günlük:

Günü gününe, tarih belirtilerek yazılan yazılardır.

  • Olaylar, tarih de belirtilerek günü gününe yazılır.
  • Yaşanan olaylar ya da izlenimler kaleme alınır.
  • Samimi bir dille ve birinci kişi ağzından yazılır.
6. Anı:

Yaşanmış olayların, üzerinden belli bir süre geçtikten sonra yazıldığı yazı türüdür.

  • Kişinin yaşadığı ya da bizzat tanık olduğu ele alınır.
  • Olayın yaşanmasından sonra belli bir süre geçmelidir.
  • Yaşanan olay etkileyici ya da kişinin yaşamında iz bırakır nitelikte olmalıdır.
  • Geçmişe ışık tutar ve tarihsel gerçeklerin öğrenilmesine katkıda bulunur.
7. Gezi Yazısı:

Gezip görülen yerlerin anlatıldığı yazı türüdür.

  • Gezilen yerlerle ilgili izlenimler edebî bir üslupla anlatır.
  • Yazar, iyi bir gözlemcidir.
  • Duygu ve düşüncelere yer verilebilir.
8. Mektup:

Bir şey haber vermek, sormak, istemek veya duyguları bildirmek için yazılan yazılardır.

  • Hitapla başlar ve mutlaka tarih atılır.
  • Özel mektuplar, edebî mektuplar, resmî mektuplar ve iş mektupları olmak üzere dört türü vardır.
  • Özel mektuplar;yakın çevremizdeki insanlara yazılır.
  • Edebî mektuplar, edebiyatçıların birbirlerine gönderdikleri mektuplardır.
  • Resmî mektuplar, devlet dairelerinin kendi aralarındaki mektuplaşmalardır. Kişilerle devlet daireleri arasındaki mektuplaşmalar da bu türe girer.
  • İş mektupları, kişiler ve ticari kurum arasındaki mektuplaşmalardır.
9. Biyografi:

Herhangi bir alanda üne kavuşmuş kişileri tanıtmak amacıyla yazılan yazılardır.

  • Üçüncü kişi ağzıyla anlatılır.
  • Kişinin hayatı, kronolojik bir sıra ile verilir.
10. Otobiyografi:

Kişinin kendi hayatını tanıtmak amacıyla yazdığı yazılardır.

  • Birinci kişi ağzıyla anlatılır.
  • Kişi hayatını, kronolojik bir sıra ile verir.


11.Tiyatro:

Sahnede oynatılmak üzere yazılan yazılardır.

  • Olaylar sahnede canlandırılır.
  • Perdeler hâlinde oynanır.
  • Olaylar; komedi, trajedi ve dram şeklinde olabilir.
12. Haber Metni:

Toplumu ilgilendiren güncel olay veya durumların, halka duyurulması amacıyla hazırlanan yazı türüdür. Haber metinlerinin başlıca özellikleri şunlardır:

  • Olayların güncel ve önemli olması gerekir.
  • Toplumun tamamını ya da önemli bir kısmını ilgilendirmesi gerekir.
  • Anlatılanlar ilgi çekici olmalıdır.
  • Nesnel bir anlatıma sahip olmalıdır.