Sitemiz Yenilendi!

6. Sınıf İsim Çekim Ekleri Konu Anlatımı

1. Çoğul (Çokluk) Ekleri

-lar/-ler” ekleri çoğul ekleridir.

İsimlerin sayı bakımından çokluğunu ifade eder.

Örnekler

Köpekler, sadık hayvanlardır.

Konuyla ilgili görüşmeler yapılmalıdır.

 

Çoğul ekleri, sözcüğe farklı anlamalar da katabilir.

Örnekler

Türkler, cesur ve adaletli insanlardır. (Millet, topluluk)

Dayımlar geçen hafta buradaydı. (Aile)

Dedesi yetmiş yaşlarında sevimli bir adamdı. (Yaklaşık)

Annemi dünyalar kadar seviyorum. (Abartma)

Bu ülkede Mustafa Kemaller tükenmez. (Benzerlik)

Kaymakam Beyler, bugün okulumuzu ziyaret edecekler. (Saygı)

 

Uyarı

Fiillere (eylemlere) getirilen “-lar/-ler” eki, 3. çoğul şahıs ekidir.

Öğrenciler zil çalınca sınıfa girerler.
Çoğul eki      3. çoğul kişi eki

 

2. İyelik (Sahiplik) Ekleri

İsimlere gelerek onların kime ve neye ait olduklarını belirten eklerdir.

Örnekler

Elbisen sana çok yakıştı.

İki gün önce baba buraya gelmiş.

Kediniz daha az önce buradaydı.

 

Şahıslara göre çekimleri yapılabilir.

Örnekler

Tekil Şahıslar

Benim tokam

Senin tokan

Onun toka

Çoğul Şahıslar

Bizim tokamız

Sizin tokanız

Onların tokaları

 

Uyarı

-ları/-leri” ekleri her zaman tek başlarına iyelik eki olmayabilir.

Elif’in saçları dün kesilmiş. → “-lar” çoğul eki, “” da iyelik ekidir.

Arabaları daha dün buradaydı. → “-ları” eki iyelik ekidir. (Kastedilen araba bir tane)

 

3. Hâl (Durum) Ekleri

Hâl ekleri beş grupta ele alınır:

a. Yalın Hâl

İsimlerin hiçbir durum ekini (-e, -i, -de, -den) almamış hâlidir.

Örnekler

Yeni aldığımız ev için çok güzel perde aldık.

Çocuklar, yatmadan önce süt içmeli.

 

b. Belirtme Hâli (-i Hâli)

İsimlere getirilen “-i, -ı, -u, -ü” durum ekleridir.

Eylemden etkilenen varlığı belirtir.

Örnekler

Nihayet evi buldum.

O müziği beraber dinledik.

Balkonu bugün temizlemeliyim.

 

Uyarı

Belirtme hâl eki “-i” ile iyelik eki olan “-i” birbirine karıştırılmamalıdır. “-i” eki alan sözcüğün başına “onun” sözcüğü getirdiğimizde anlamlı oluyorsa o ek, iyelik ekidir; anlamsız oluyorsa belirtme hâl ekidir.

(Onun) Evi hangi gün temizleyelim? →Anlamsız oldu, o hâlde “-i”, belirtme hâl eki

(Onun) Evi buraya çok yakınmış. →Anlamlı oldu, o hâlde “-i”, iyelik ekidir.

 

c. Yönelme Hâli (-e Hâli)

İsimlere getirilen “-a, -e” durum ekleridir.

Eklendiği isimlere yönelme anlamı katar.

Örnekler

Evden ayrıldım, köye gidiyorum.

Bütün insanlığa bunu anlatmalıyız.

 

Uyarı

“Ben” ve “sen” sözcükleri yönelme hâl ekini aldığında sözcüklerin kökleri değişir.

ben-e → bana

sen-e → sana

 

d. Bulunma Hâli (-de Hâli)

İsimlere getirilen “-da, -de; -ta, -te” durum ekleridir.

Bulunma, durum ve zaman gibi anlamlar katar.

Örnekler

Çantamı evde bıraktım. (Bulunma, yer anlamlı)

Usta, bir bakışta arızayı buldu. (Durum anlamı)

Hafta sonunda onunla mı pikniğe gideceksin? (Zaman anlamı)

 

Uyarı

“-de” eki yapım eki göreviyle de kullanılabilir. O zaman hâl eki olmaktan çıkar.

Sözde buraya gelecekti.

Gözde bir öğrencidir o.

 

e. Ayrılma Hâli (-den Hâli)

İsimlere getirilen “-dan, -den; -tan, -ten” durum ekleridir.

Ayrılma, çıkma, zaman, sebep gibi anlamlar katar.

Örnekler

Kahramanmaraş’tan Isparta’ya geldi. (Ayrılma, uzaklaşma anlamı)

Soğuktan elleri titriyordu. (Sebep anlamı)

Buraya akşamdan gelmeliyiz. (Zaman anlamı)

 

Uyarı

“-den” eki yapım eki göreviyle de kullanılabilir. O zaman hâl eki olmaktan çıkar.

Sudan sebeplerle yanıma gelme.

 

4. İlgi (Tamlayan) Eki

Bir ismin başka bir isimle ilgili olma durumunu belirtir. Belirtili isim tamlamalarında tamlayanın aldığı eklerdir.

-ın, -in, -un, -ün -nın, -nin, -nun, -nün

Örnekler

Dersin yarısı

Okulun kapısı

Çarşının ortası

 

5. Soru Eki

Bu ek gelenekleşmiş olarak ayrı yazılır ve kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak ünlüsü değişir.

Örnekler

Okuyacak kitabın var ?

Muhsin de mi bizimle gelecek?

 

Uyarı

İlgi zamiri de isim çekim eki olarak değerlendirilir.

Benimki dün kayboldu. → İlgi zamiri

 

Son Yorumlar
  1. Ayşe Fitnat Ortaokulu Mehmet Hoca
  2. BoraLofn
  3. Rose
  4. .
  5. X
  6. İsimimi paylaşmamayı yeğlerim.
  7. Yıldız

Yorum Yazarken Türkçe Kurallarına Uyarak Yazınız Lütfen!

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  • Yazının Bağlantısı: 6. Sınıf İsim Çekim Ekleri Konu Anlatımı
  • Tarih: 10 Ekim 2019
  • Yazının Kategorisi: 6. Sınıf, 6. Sınıf Türkçe Konu Anlatımları
  • Yazar:
  • Bu yazıyı RSS ile Takip Et
  • Diğer kaynaklarda arayın: 6. Sınıf İsim Çekim Ekleri Konu Anlatımı
  • Filtreleme Seçenekleri
    • Sıralama Seçenekleri

    • Sınıf Seçiniz

    • İçerik Türü Seçiniz

    • Sınav Türü Seçiniz

    Ana Menü