tum 8 reklam (2021)
tum 7 reklam (2021)
tum 6 reklam (2021)
tum 5 reklam (2021)
previous arrow
next arrow
Shadow

7. Sınıf Fiillerde Yapı Konu Anlatımı

A. BASİT FİİLLER

Yapım eki almayan, kök durumundaki fiillerdir.

Çekim eki alabilirler çünkü çekim ekleri sözcüğün anlamını, yapısını değiştirmez.

İki saattir mahalledegez
Fiil kökü
(Yarım yargı)
iyor
Kip eki
(Çekim eki)
uz.
Kişi eki
(Çekim eki)
Neyap
Fiil kökü
(Yarım yargı)
acak
Kip eki
(Çekim eki)
sınız?
Kişi eki
(Çekim eki)

B. TÜREMİŞ FİİLLER

İsim ya da fiil köklerine, fiil yapma özelliği olan yapım ekleri getirilerek yapılır.

Çekim eki alıp almaması fark etmez.

Tatildegüneş
İsim kökü
len
Yapım eki
di
Çekim eki
k.
Çekim eki
Masayıyap
Fiil kökü
ış
Yapım eki
tır
Yapım eki

Çekim eki
lar
Çekim eki

C. BİRLEŞİK FİİLLER

1. Kurallı Birleşik Fiiller

a. Yeterlik Fiili

Fiil kök ya da gövdelerine “-ebil(mek)” getirilerek yapılır. 

Cümleye gücü yetme, olasılık gibi anlamlar katar.

Yeterlik fiilinin olumsuzunda hata yapmamak için olumsuzluk ekinden önce “-a/-e” seslerini arayın.
Yeterlik fiili, gücü yetmeme ihtimali anlamı taşıyorsa bu şekilde de olumsuzu yapılabilir.

b. Tezlik Fiili

Fiil kök ya da gövdelerine “-iver(mek)” getirilerek yapılır. 

Cümleye çabukluk, kolaylık, beklenmezlik gibi anlamlar katar.

c. Sürerlik Fiili

Fiil kök ya da gövdelerine “-egel(mek), -ekal(mak), -edur(mak)” getirilerek yapılır. 

Eylemin devam ettiği anlamını katar.

Sürerlik fiilinin olumsuzu yoktur.

d. Yaklaşma Fiili

Fiil kök ya da gövdelerine “-eyaz(mak)” getirilerek yapılır. 

Eylemin gerçekleşmesine çok yaklaşıldığı (neredeyse, az kalsın) anlamı katar.

2. Yardımcı Eylemle Kurulan Birleşik Fiiller

Et-, ol-, kıl-, eyle- ve buyur-” eylemlerinin kendisinden önceki sözcükle birleşmesiyle oluşur.
Yardımcı eylemlerle birleşik fiil oluşturulurken türeme, düşme gibi ses olayları olursa yardımcı fiil, isme bitişik yazılır.
Bu ve benzeri sözcükleri bitişik yazmazsak yazım yanlışı olur.
Yardımcı fiil olarak kullanılan sözcükler asıl fiil olarak da kullanılabilir.

3. Anlamca Kaynaşmış (Deyimleşmiş/Öbekleşmiş) Birleşik Fiiller

İsim ya da isim soylu sözcüklerin bir eylemle kalıplaşarak oluşturduğu fiillerdir. 

Deyimler, anlamca kaynaşmış birleşik fiiller grubuna girer.