7. Sınıf Zarflar Konu Anlatımı

ZARF (BELİRTEÇ)

 

Fiillerin, fiile benzeyen sözcüklerin, sıfatların ya da kendi türlerinin (zarfların) anlamlarını etkileyen sözcüklere denir.

Örnek:

Hasta, yavaş yavaş
Zarf
ayağa kalktı. Zarf, fiilin anlamını etkiyor.
Fiil
Dün
Zarf
aldığımız
Fiile benzeyen sözcük
ekmek bayatmış. Zarf, fiile benzeyen sözcüğün anlamını etkiliyor.
LGS’de çok
Zarf
kolay
Sıfat
sorular gelse keşke. Zarf, sıfatın anlamını etkiyor.
Selma şiiri çok
Zarf
güzel
Zarf
okudu. Zarf, başka bir zarfın anlamını etkiyor.

 

Uyarı:

Bir sözcük cümledeki anlamına göre isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanılabilir.

Trabzon gerçekten de çok güzel
İsim
Güzel
sıfat
konuşmak, bir sanattır.
Maria, Türkçeyi güzel
Zarf
konuşuyor.


 

ZARF (BELİRTEÇ) ÇEŞİTLERİ

 

1. Durum (Hâl) Zarfları

  • Fiillerin ve fiile benzeyen sözcüklerin anlamlarını durum yönünden etkileyen zarflardır.
  • Fiillere ve fiile benzeyen sözcüklere sorulan “Nasıl?”, “Neden?”, “Niçin?”, “Niye?” sorularının cevabı, bize durum zarfını verir.
Yeni doğan bebek, durmadan
Durum zarfı
ağlıyordu.
Fiil
Hızlı
Durum zarfı
konuştuğunu
Fiile benzeyen sözcük
ben söyleyince fark etti.
  • Durum zarfları cümleye kesinlik, dilek, olasılık, yineleme vb. anlamları katar.

Kararlarımdan asla vazgeçmedim. (Kesinlik)

Belki o da bizimle gelmek ister. (Olasılık/İhtimal)

Keşke dünyayı çocuklar yönetse. (Dilek)

Yarınki sınavda çıkacak konuları tekrar hatırlatayım. (Yineleme)

 

2. Zaman Zarfları

  • Fiillerin ve fiile benzeyen sözcüklerin anlamlarını zaman yönünden etkileyen zarflardır.
  • Fiillere ve fiile benzeyen sözcüklere sorulan “Ne zaman?” sorusunun cevabı, bize zaman zarfını verir.
Bugün sabah erkenden
Zaman zarfı
yola çıkacaklardı.
Fiil
Yarın akşam
Zaman Zarfı
gelirken
Fiile benzeyen sözcük
markete uğramayı unutma.

 

Uyarı:

Ek fiil alarak yüklem olan isimler ve isim soylu sözcüklere sorulan “Ne zaman?” sorusu da yine zaman zarfını verir.

Daha dün
Zaman Zarfı
ben de Antalya’ydım.
İsim

 

3. Miktar (Azlık-Çokluk/Nicelik) Zarfları

  • Fiillerin ve fiile benzeyen sözcüklerin anlamlarını miktar yönünden etkileyen zarflardır.
  • Fiillere, fiillere benzeyen sözcüklere, sıfatlara ve zarflara sorulan “Ne kadar?” sorusunun cevabı bize, miktar zarfını verir.
Hava sıcaklıkları bu hafta iki derece
Miktar zarfı
düşecekmiş.
Fiil
Çok
Miktar zarfı
uyuduğundan
Fiile benzeyen sözcük
gözlerin şişmiş.

 

Uyarı:

Miktar zarfları, fiillerin ve fiile benzeyen sözcüklerin dışında zarfların ve sıfatların da anlamlarını derecelendirerek etkileyebilir.

Arkadaşım, gereksiz şeylere çok
Miktar Zarfı
fazla
Zarf
takılıyorsun. Zarf, zarfın anlamını etkiyor.
Aytaç’ın çok
Miktar Zarfı
büyük
Sıfat
projeleri var. Sıfatı derecelendirmiş.

 

4. Yer-Yön Zarfları

  • Fiillerin ve fiile benzeyen sözcüklerin anlamlarını miktar yönünden etkileyen zarflardır.
  • Fiillere ve fiile benzeyen sözcüklere sorulan “Nereye?” sorusunun cevabı, bize yer-yön zarfını verir.
  • “Yukarı-aşağı, ileri-geri, öte-beri, içeri-dışarı” sözcükleri en çok kullanılan yer-yön zarflarıdır.
Aracı biraz ileri
Yer-yön Zarfı
alabilir misin?
Fiil
Aşağı
Yer-yön Zarfı
bakınca
Fiile benzeyen sözcük
korkudan ayaklarım sızlıyor.

 

Uyarı:

Yer-yön zarfları ek almazlar. Ek aldıklarında ise zarf değil isim olurlar.

Hava kararınca içeri
Yer-yön zarfı
girdik.
Hava kararınca içeriye
İsim
girdik.

 

5. Soru Zarfları

  • Fiillerin ve fiile benzeyen sözcüklerin anlamlarını soru yoluyla etkileyen zarflardır.
  • “Ne?”, “Nasıl?”, “Niçin?”, “Neden?”, “Ne zaman?”, “Ne kadar?”, “Niye?” sorularının cevabı soru zarfını verir.
Beklediğiniz haber ne zaman
Soru zarfı
gelir?
Fiil
Ne
Soru Zarfı
konuşup
Fiile benzeyen sözcük
duruyorsunuz siz?
Deneme sınavınız nasıl
Soru zarfı
geçti?
Fiil
Niçin
Soru zarfı
bu kadar geciktiniz?
Fiil


 

Uyarı:

“Ne?” sorusu “neden, niçin” anlamlarında kullanılırsa soru zarfı olur.

  • Herkes işini bitirdi, sen ne bekliyorsun? Soru zarfı
  • Ne gün sonuçlar açıklanır? Soru sıfatı (Soru isme sorulmuş)
  • Gelirken sana ne getireyim? Soru zamiri (Soru sözcüğü ismin yerini tutmuş.)

Soru zamirleri ve soru sıfatları, soru zarflarıyla karıştırılmamalıdır.


Soru sözcükleri, isimlerin yerini tutarsa soru zamiri olur.

  • Bizim sınıfa kim gelecekmiş?
  • İstanbul’dan bana ne getireceksin?
  • Nereden alacaksın bu malzemeleri?
  • Sorulardan kaçını boş bıraktın?
  • Hangisini daha çok beğendin?
  • Nasıl kitaplardan hoşlanırsınız?

İsimler soru yoluyla belirtilirse soru sıfatı olur.

  • Hangi duraktan otobüse binmeliyim?
  • Nasıl romanları tercih edersin?
  • Kaç günlük bir tatil planlıyorsun?
  • Ne gün yola çıkarsınız?
  • Kardeşin kaçıncı sınıfa gidiyor?