Kök ve Ekler (Yapım Ekleri) Konu Anlatımı (5. Sınıf)

153
5-sinif-kok-ve-ekler-konu-anlatimi

SÖZCÜKTE YAPI

Kök : Sözcüğün bütünüyle anlamlı en küçük parçasıdır.

Örnek:

Kale

Kalemlik


Kale ile kalemlik sözcüklerinin arasında hiçbir anlam ilişkisi yok. O halde kalemlik sözcüğünün kökü kale sözcüğü olamaz.


kalem

kalemlik


Kalem ile kalemlik sözcüklerinin arasında bir anlam ilişkisi var. O halde kalemlik sözcüğünün kökü, kalem sözcüğüdür.



KÖKLERİN ÖZELLİKLERİ:

  • Türkçe sondan eklemeli bir dil olduğu için kök sözcüğün başındandır.
Tat +
Kök
+
Ek
+
Ek
lar
Ek
  • Köke getirilen ekler, kökte yapısal bir değişiklik yapmazlar.
Göz +
Kök
le +
Ek
di +
Ek
k
Ek
Uyarı:

ben + e bana
sen + e sana

Bu iki örnek istisnadır.

Yapım Eki:

Eklendiği sözcüğe yeni bir anlam kazandıran eklerdir.

Örnek:

su + luk suluk
kapı + cı kapıcı
gez + gin gezgin


at + la atla-
gel+ irgelir
kuru + la kurula-


bil+gin bilgin
gez + i gezi
oyun +cak oyuncak


sön + dür söndür-
yap + ı yapı
kaşı + ın kaşın-